Wat spookt Makaay eigenlijk uit?

Rudolphus Anton Makaay, van 9 maart 1975, krijgt voor het eerst in zijn voetbalcarrière weerstand. Het lijkt me niet meer dan terecht. Van mij mag je miljoenen verdienen en de status ‘Das Phantom’ tot in lengte van dagen dragen, maar scoor dan wel minimaal 20 goals per jaar.

De afgelopen twee seizoenen liep de vorm van Makaay analoog aan die van zijn ploeg: een aardige start met een apathisch einde. Bij aanvang van zijn herfstcarrière in 2007 scoorde Roy er nog lustig op los: het was het meestel één kans één goal en hij werd door het publiek op handen gedragen.

Kort na de winterstop van dat seizoen raakte hij stevig geblesseerd en dat bleek een voorbode voor de vormcrisis waarin hij tot op heden verkeert. Uit arren moede, maar ook uit loyaliteit werd zijn maandenlange vormcrisis door het Legioen getolereerd. Totdat het moment aanbrak dat het krediet voor de man uit Wijchen opraakte.

Enkele weken geleden, tijdens een oefenpotje in Venlo, kon Been het niet meer aanzien. Hij liet zijn tot dan toe onomstreden aanvalsleider na een halve wedstrijd douchen. In de thuiswedstrijd tegen NEC gebeurde hetzelfde. In deze krant werd gerept over een persoonlijke vete tussen trainer en speler. Wat vergezocht was, het is namelijk nog simpeler. Een spits van zijn kaliber (43 interlands, 6 goals) moet meer brengen. Goals, assists, bezieling. Of in zijn specifieke geval: uit het niets opduiken en iets doen wat niemand verwachtte.

Gisteren speelde Makaay voor het laatst tegen de club waar hij veertien jaar geleden zijn loopbaan begon. Heimelijk hoopte ik dat hij een verrassing in petto had. Een lange neus richting Ernhem, in de vorm van twee prachtige doelpunten. Een vrije trap na een kwartier en een droge schuiver in de laatste minuut. Maar nee, het bleek weer eens teveel ijdel gehoop. Meer dan een slap schot richting Vitessedoel kwam er niet uit zijn 34-jarige been. En na een uurtje rondspoken zag hij het bordje met nummer 9 oplichten.

De vraag hoelang Mario Been zijn uitgebluste vedette laat spelen is een gepasseerd station. Staat Makaay de volgende wedstrijd aan de aftrap, dat is de vraag. Alternatieven genoeg: Diego Biseswar, weliswaar geen echte centrumspits, verbijt zich op de reservebank en gaat over een maand in VI klagen over weinig speeltijd. Luis Pedro liet vorig seizoen zien dat hij het kan en last but not least Luc Castaignos, de meest begeerde voetballer onder de zeventien. Wat goed is, komt snel, toch?

Nieuwe bezems vegen schoon. En Roy Makaay? Die mag de rol van Mols en Van Hooijdonk overnemen, als ideale pinch-hitter.

Doet hoop leven?

‘Hoop doet leven’ zag ik de duur betaalde (wel 5 Zwitserse Francs) Telegraaf koppen. Het is een standaardzinnetje geworden dat in de maanden juli en augustus wordt afgedrukt of uitgesproken als het over Feyenoord gaat. Zo werd nog geen jaar geleden de hoge trainingsarbeid van Gertjan Verbeek geroemd. Dankzij deze revolutionaire methode kon de kwalitatief uitstekende spelersgroep er alleen maar op vooruit gaan.

Tel daarbij op dat supertalenten Vlaar en De Guzman behouden bleven en met enkele gerichte aankopen was de club weer helemaal boven Jan. Ziehier een mooi voorbeeld van de onvoorspelbaarheid van de voetballogica: Erasmus bleek slechts qua naam interessant, El Ahmadi zakte door het ijs en Tomasson was continu geblesseerd. Vlaar trouwens volcontinu. En De Guzman? Die werd niet de man van 14 miljoen, maar revalideerde bij zijn ouders in Canada.

Ik ben benieuwd hoe Jan met de Sjaal dit seizoen tegen De Guzman aan zal kijken. Enerzijds heeft Jonathan alles in zich om publieksspeler nummer één te worden: eigen kweek, een goeie kop en zeer getalenteerd. Anderzijds tekende hij nog niet bij en loopt hij aan het eind van het seizoen voor nop over naar een Engelse club. Kan me zo voorstellen dat de supporters dat niet pruimen. Bijtekenen is wat mij betreft het minste wat De Guzman moet doen. Dan geeft ie de club die hem opleidde tenminste nog iets terug.

Over kapitaalvernietiging gesproken. Het wordt niet het jaar van De Cler, Landzaat, Hofland en Makaay. Voor hun posities zijn inmiddels betere spelers voorhanden. Als ze al een kans krijgen van Been, zullen ze deze met verve vergooien. De heren zullen er niet om malen, want gaan als de duurste bankzitters van de Eredivisie hun pensioen tegemoet.

Verder ben ik benieuwd naar de avonturen van het olijke Woudestein-duo Bruins en Slory. De voormalige heilige twee-eenheid van Excelsior die al twee jaar een winterslaapje houdt. Zouden ze wakker worden nu hun baasje weer terug is? Ik ben bang van niet. Slory legt het op kwaliteit af tegen Wijnaldum, Vincken en Biseswar. Maar de flegmatieke Luigi wordt een regelrechte sensatie. Door Mario op zijn eigen plaats (linkshalf) neergezet wordt dit seizoen zijn definitieve doorbraak.

Nu ik toch aan het glazen bol kijken geslagen ben: Darley zal in de komende weken aantonen dat er geen keepersprobleem is, dankzij Gio en Fer wordt de corner eindelijk gevaarlijk en Wijnaldum wordt er in de herfst bij zijn haren bijgetrokken, door Van Marwijk.

Maar eerst NEC. Ik zeg 2-0.

Mooie Mario, welkom terug!

'Nee, je spreekt met de inbreker’ hoorde ik aan de andere kant van de lijn nadat ik had gevraagd of ik het genoegen had met Mario Been. In de zomer van 1998 werkte ik voor Talk Radio (de minder succesvolle voorloper van BNR Nieuwsradio) en zocht ik een gast om het programma ‘Sportstalk’ op een grappige manier mee af te sluiten. Mario had altijd wel één of ander sappig verhaal, met of zonder zijn kompaan René van der Gijp in een hoofdrol. Maar te pakken kreeg ik hem niet. Mario was een week of vier in Spanje en zijn vader paste op zijn huis in Barendrecht. Been jr. had zijn gevoel voor humor in elk geval niet van een vreemde.

In het standaardwerkje ‘De Rebellenclub’(2000) beschrijft auteur Mark Schalekamp hoofdstukgewijs de ‘enfant terribles’ uit de sportwereld. Talentvolle en spraakmakende figuren die om uiteenlopende redenen hun beloftes nooit helemaal inlosten. Uiteraard ontbreekt de rise and the fall van Mario Been niet. Hoe hij, generatiegenoot van Gullit, Van Basten, Rijkaard en Vanenburg tot Talent van het Jaar 1984 wordt verkozen. Of hoe hij zijn vijftien jaar oudere teamgenoot Johan Cruijff te grazen neemt door bloedserieus over een woord te praten dat helemaal niet bestaat. Zijn talrijke televisieoptredens waar hij continu als Pietje Bel wordt neergezet. Zijn matige relatie met zijn trainer Rinus Israël die zijn vertrek bij Feyenoord inleidt, zijn avontuur in de Serie A, zijn tegenvallende terugkeer op de Nederlandse velden alle geintjes die hij met Gijp en Korbach uithaalt. Tot aan het punt waar zijn leven zich ten tijde van het boek bevindt: (saillant genoeg) als assistent van Feyenoordtrainer Leo Beenhakker.

Achteraf bezien een cruciaal punt in de carrière van Been. Alsof hij tien minuten na de millenniumwisseling voor de spiegel is gaan staan en zichzelf plechtig heeft beloofd dat het deze eeuw radicaal anders moest. Zelf haalde hij ooit zijn schouders op toen ik dit aan hem vroeg. Dat was tijdens het promotiefeest van Excelsior in 2006, terwijl de champagne aardig rondbubbelde.

Mario, een aardige gozer die volzit met grappen en grollen. Ik denk dat die stereotypering de katalysator in zijn geest is geweest om de wereld te laten zien waartoe hij in staat is. Excelsior kampioen maken van de Eerste Divisie en NEC in drie jaar tot ongekende hoogten laten stijgen. Of we hem ooit nog het bordes van het stadhuis zien opstappen terwijl de Coolsingel kolkt van vreugde? Ik dacht van wel.

Het gelijk van Gertjan Verbeek

Ondanks de weinig aanlokkelijke cover met de afbeelding van een chagrijnig kijkende Klaas Jan Huntelaar besloot ik de Voetbal Internationaal van deze week te kopen. Op pagina achttien blijf ik even hangen, daar zegt Gertjan Verbeek: ‘In veel opzichten is Heracles misschien wel verder dan Feyenoord, bijvoorbeeld qua organisatie en financieel’.

Dat is een krasse quote van de gewezen Feyenoordtrainer. Zou hij dit zeggen omdat hij gefrustreerd is over zijn niet-slagen bij ‘top’club Feyenoord? Dat zou kunnen, zorgwekkender is het dat hij misschien nog gelijk heeft ook. Heracles, clubje uit de provincie, vijf seizoenen eredivisie in de laatste veertig jaar, heeft zijn zaken beter voor elkaar dan Feyenoord, dat veertig jaar geleden de rijkste voetbalclub ter wereld was. Hoe leg ik dat in 2049 trouwens uit aan mijn kleinzoon?

De belangrijkste oorzaak van dit verschil is vijfenveertig blaadjes verder te lezen in een ontluisterend artikel dat handelt over de exorbitante salariëring van Eredivisiespelers. Gemiddeld €335.000 voor een seizoen voetballen, daar moet onze Minister President twee jaar lang snoeihard voor werken.

Bij Feyenoord is de prijs-kwaliteitverhouding het scheefst. De directeur van NAC weet dat Roy Makaay, Giovanni van Bronckhorst en Denny Landzaat samen per jaar 7 miljoen in hun zak steken. Elders in deze krant wordt dat door Feyenoord’s zegsman Salomon ontkent. Hij ontkracht het ook niet door te zeggen hoeveel de heren dan wel opstrijken, hetgeen hem – en daarmee de club - ongeloofwaardig maakt.

Als Salomon het zelf niet doet, neem ik zelf de vrijheid te oordelen. Gesteld dat Theo M. teveel Bloody Mary’s had gedronken op het achterdeck toen hij werd gebeld door de VI-redacteur en gesteld dat Raymond S. liegt, denk ik dat 5 miljoen aardig in de buurt komt. Blijft een hoop centjes voor een drietal dat er een jaar (of langer) lang de kantjes vanaf heeft gelopen of geblesseerd heeft toegekeken. Op een paar omgeflikkerde banken na is er toch geen bedrijf ter wereld waar het salaris van drie ondermaats presterende werknemers net zo hoog is als een kwart van de huidige schuld?

Niet geheel ontoevallig wordt in het artikel de baas van Heracles ook ruim aan het woord gelaten. Jan Smit, een verstandige man, pleitbezorger van Hollandse zunigheid en dus betaalt de club normale salarissen. Houdt de spelers lekker hongerig.

Wat heeft Peter Bosz eigenlijk in Almelo geleerd voordat hij de huidige financiële ravage in Rotterdam aanrichtte?

Hugo, iets positiever graag!

Hugo Borst is vrij resoluut over de kansen van Feyenoord in het seizoen 2009-2010. Hij ziet de club het linkerrijtje niet halen. Op basis van de meest recente eindklasseringen (zesde, zevende, zevende) en de doodzieke staat waarin de club verkeert is die gedachte allerminst vreemd. Sinds het vertrek van Dirk Kuijt is de vrije val ingezet, zowel sportief als financieel en ik kan me slechts één moment herinneren dat het zo liederlijk slecht was als nu: twintig jaar geleden. Feyenoord was op sterven na dood en er werd er een lading ervaren spelers (Metgod, Lokhoff, Keur, Smolarek, Brands en Van Geel) aangetrokken die het team geen haar beter maakten. Het voetbal was niet om aan te gluren en de sponsor verdween noodgedwongen van de shirts. Uiteindelijk werd de weg naar boven gevonden, aan de hand van een middenvelder met een rood-wit clubhart. Je ziet, toeval of niet, de geschiedenis herhaalt zich. Daarom heb ik er vertouwen in dat Feyenoord het volgend seizoen hoger eindigt dat de afgelopen jaren. Als verstokte fan ontwikkel je nu eenmaal een talent om aanknopingspunten voor ijdele hoop te creëren.

Natuurlijk vormen toevalligheden geen solide basis voor een hogere eindklassering. Slechts één ding telt en dat is goed materiaal, gesmeed in een team. Noem me naïef, maar ook na anderhalf jaar vloeken geloof ik dat er in de huidige selectie meer dan voldoende kwaliteit en potentieel zit.
Mario Been zal aanstaande zondagavond hetzelfde zeggen, als hij naast Hugo in de NOS-studio zit. Eerst moet hij de vraag pareren waarom Fernandez is gekocht. Been zal dan rustig uitleggen dat hij de beste rechtsback van de Nederlandse velden is en dat Feyenoord die nodig heeft, omdat die positie sinds Emerton niet meer fatsoenlijk is ingevuld.

Vervolgens bedient Mario zich van het voetbalcliché (want die zijn altijd waar) van de nieuwe trainer. Vanaf de eerste training begint iedereen op weer op nul: niemand is zeker van een basisplaats. Daarmee wordt het denkbaar dat het bijkans failliete Feyenoord volgend seizoen de duurste reservebank uit de Eredivisie heeft. Naast Van Dijk en Erasmus zitten Makaay, Hofland, De Cler en Landzaat. Gewoon, omdat ze alleen goed genoeg zijn bij noodgevallen. (Al is dat bij De Cler ernstig te betwijfelen gezien zijn laatste optredens). Met een opstelling Mulder-Van Bronckhorst-Vlaar-Bahia-Fernandez-Fer-El Ahmadi-De Guzman-Wijnaldum-Biseswar-Tomasson kun je gewoon meedoen met de eerste zes, waarom niet? En heb ik het nog niet eens over de door Been ontworpen tandem Bruins-Slory. De nieuwe trainer is de enige die zijn twee voormalige pupillen weer uit het diepe moeras van vormverlies kan halen.

Nogmaals: Ik geloof erin, slechter dan afgelopen jaar, dat gaat gewoon niet gebeuren. Hugo Borst, mag ik je via deze weg uitdagen voor een weddenschap? Als Feyenoord in 2010 lager dan de zesde plaats eindigt, dan kom ik persoonlijk een hele dure fles drank bij je thuis afleveren.